سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در سی‌وششمین سه‌شنبۀ فرهنگی خود از تنها نُسخ دست‌نویس و منحصربه‌فرد «روزنامۀ وقایع اتفاقیه» و قدیمی‌ترین سند وقف مطبوعاتی در جهان، رونمایی کرد.
به گزارش گنجینه رضوی، هم‌زمان با سالروز انتشار روزنامۀ وقایع اتفاقیه به عنوان اولین روزنامۀ رسمی کشور در پنجم ربیع‌الثانی سال 1267 قمری، سی‌وششمین سه‌شنبۀ فرهنگیِ سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی به رونمایی از قدیمی‌ترین نُسخ این نشریه و وقف‌نامۀ آن و همچنین چاپ سنگی این نشریه موجود در آرشیو مطبوعات آستان قدس اختصاص یافت و این درحالی است که 37 شمارۀ نخست این روزنامه به صورت دست‌نویس و با قلم میرزا عبدالله خلج، خوشنویس دربار ناصری، کتابت شده و تنها نمونۀ موجود از آن در جهان است.
«روزنامۀ وقایع اتفاقیه» مجموعه‌ای از تَرین‌ها
کارشناس‌مسئول تالارهای مطبوعات آستان قدس رضوی در ارتباط با 37 شمارۀ نخست این نشریه اظهار داشت: این نُسخِ دست‌نویس، تنها نمونه در جهان است و به سبک خاصی از خوشنویسی کتابت شده که این نوع خط قابل تحقیق است. علی سلیمانی افزود: این نسخه دارای وقف‌نامۀ بانو اشرف‌السلطنه در آسترِ آن است که قدیمی‌ترین وقف‌نامه در زمینۀ نشریات به شمار می‌رود. وی ادامه داد: در این وقف‌نامه شرایط استفاده و امانت نشریه ذکر شده که این نیز خود قدیمی‌ترین سند کتابداری برای نشریات محسوب می‌شود.
وی همچنین با بیان اینکه چاپ روزنامۀ وقایع اتفاقیه یکی از بزرگترین اقدامات امیرکبیر است، به برخی از اولین‌های تعلق گرفته به این روزنامه پرداخت و گفت: روزنامۀ وقایع اتفاقیه اولین نشریه‌ای است که کلمۀ «روزنامه» را به مفهوم امروزی وارد ادبیات فارسی کرده است. سلیمانی ادامه داد: این روزنامه، اولین نشریه با ادبیات ساده و بی تکلف عامیانه است و همچنین اولین روزنامۀ مصور و نخستین روزنامۀ ضمیمه‌دار در ایران است. وی تصریح کرد: در این روزنامه برای نخستین بار، آگهی‌های بازرگانی، نرخ ارزاق عمومی و معرفی کتاب درج شده است.
مشهد؛ دومین شهر پُرتکرار در وقایع اتفاقیه
کارشناس‌مسئول تالارهای مطبوعات آستان قدس رضوی خاطرنشان کرد: از ویژگی‌های خاص این روزنامه این است که شخص ناصرالدین‌شاه نیز در آن مطلب نوشته است و همچنین سفرهای داخلی ناصرالدین‌شاه نیز در این نشریه بازتاب داده شده است. وی افزود: نام مشهد 122 مرتبه در این روزنامه تکرار شده است و پس از تهران بیشترین تکرار نام یک شهر، به مشهد اختصاص دارد.
اشرف‌السلطنه؛ اولین بانوی مطبوعات ایران و اولین واقف مطبوعات
سلیمانی با بیان اینکه آرشیو مطبوعات آستان قدس رضوی تمام 471 شماره‌ای که با نام «روزنامۀ وقایع اتفاقیه» منتشر شده است را در اختیار دارد به معرفی نسخۀ صحافی شدۀ این روزنامه که در این مراسم از آن رونمایی شد پرداخت و گفت: 111 شماره از روزنامۀ وقایع اتفاقیه که 37 نسخۀ دست‌نویس را نیز دربردارد، در همان زمان صحافی شده است و بانو اشرف‌السلطنه آن را وقف کتابخانۀ آستان قدس رضوی کرده است. وی افزود: اشرف‌السلطنه، همسر اعتمادالسلطنه بوده که پس از وفات اعتمادالسلطنه با سیدحسین عرب نایب‌تولیۀ وقت آستان قدس رضوی ازدواج کرده است و این درحالی است که وی اولین بانوی عکاس و اولین بانوی مطبوعات ایران است و به عقیدۀ برخی مورخان شاید برخی از مطالب وقایع اتفاقیه اثر او باشد.
گفتنی است، دکتر رحمت‌الله فتاحی استاد کتابداری و عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد سخنران ویژه این نشست بود. همچنین لازم به ذکر است مجموعۀ رونمایی‌شده به مدت یک هفته در قالب نمایشگاه در محل موزۀ قرآن و هدایای مقام معظم رهبری(مدظله) در معرض دید عموم قرار دارد.

 

برچسب‌ها:
آستان قدس رضوی از تنها نسخ دست‌نویس «روزنامۀ وقایع اتفاقیه» در جهان، رونمایی کرد
افزودن دیدگاه جدید:

متن ساده

HTML محدود