۱۳۹۳/۰۸/۲۱ - ۱۶:۳۹

منابع الکترونیکی، منابعی هستند که با فناوري رایانه در ارتباط هستند یا منابعی که به شیوه هاي الکترونیکی قابل دسترسی می باشند.
تعریف دیگر: محتوای الکترونیکی مفهومی گسترده است و بطور کلی به هر نوع محتوایی که از طریق رایانه قابل مشاهده و انتقال باشد، محتوای الکترونیکی گفته می شود.
كتابخانه الكترونیكی چیست؟
کتابخانه الکترونیک کتابخانه ای است که شامل مواد و خدمات الکترونیکی است .مواد الکترونیک میتواند تمام مواد دیجیتال را شامل  شود ( مثل مجله الکترونیکی ، کتاب الکترونیکی و...) همچنین اشکــال مختلف آنالوگ ها را که جهت استفــــــاده از آنها نیاز به الکتریسیته میباشد نیز شامل میشوند.عبارت کتابخـــانه الکترونیک به طور ضمنی بدان مفهوم است که فرایندهای اصلی کتابخانه،به طوراساسی باید دارای   ماهیت الکترونیک شونـــد بدیهی است مهم ترین شیـــوه تحقق این امر ، استفـــاده گسترده از رایانه برای دسترس پذیرکردن خدمات چون نمــــایه درون خط ، امکـــانات کاوش و بازیاب متن کامل،بایگانی خودکار سوابق و تصمیم گیری مبتنی بر رایانه است.
  یک شاخص مهم کتابخانــه الکترونیکی ، حرکت آگاهــانه به سوی استفاده گسترده از رسانه های الکترونیکی برای ذخیره، بازیابی و ارائه اطلاعات است و به معنای آن است  که کتابخانه های الکترونیکی اطلاعات بیشتــری را به شکل الکترونیکی یعنی در قالب لوح های فشرده یا دستیـــابی از طر یق اینترنت فراهـم آورنــد. استفــاده شبکـه ای از پایگاه های لوح فشرده از ویژگی های اصلی   کتابخانه های الکترونیکی است.
اگر چه در این کتابخانه ها از رسانه های الکترونیکی استفاده گسترده ای میشود، اما کتاب های متعارف نیز درکنار انتشارات الکترونیکی حضورخواهد داشت.به همین ترتیب کتابداران کتابخانه های الکترونیکی نیز کمک قابل ملاحظه ای در خصوص موضوعات کتابخانه ای میکنند، در عین حال برخی از درخواست های روزمره ای که کتابداران به آن ها رسیدگی میکنند خودکار میشود و به وسیله رایانه پاسخ داده میشود .
منابع الکترونیکى، بسته به شیوه دسترسى به آنها به دو دسته مستقیم محلى یا ازراه دور شبکه اى تقسیم می شوند:
دسترسى مستقیم یعنى یک رسانه فیزیک در اختیار باشد؛ نظیر رسانه اى مثل دیسک، کاست و سی دي که باید در یک دستگاه رایانه یا قرار داده شود0 دسترسى از راه دور فقط با استفاده از یک دستگاه ورودى -خروجى (مثل پایانه) متصل به یک نظام رایانه اى (مثل منبعى در شبکه یا با استفاده از منابع ذخیره شده دردیسک سخت یا دیگر ابزارهاى ذخیره سازى انجام می گیرد.
ویژگیهای منابع الکترونیکی
    محلی نبودن
    استفاده همزمان
    سهولت نسخه برداري و انتقال
    انعطاف پذیري بالا (ویرایش وترکیب باسایر اسناد
    حجم کم
    هزینه پایین تر(در سفارش، فراهم آوري، نگهداري و ارائه خدمات)
    سرعت بالاي روزآمد سازي
    امکانات جستجوي سریع و دقیق و نقاط دسترسی متعدد
    امکانات چند رسانه اي
انواع منابع الکترونیکی در کتابخانه ها
منابع الکترونیکی داراي انواع متعددي هستند که عبارتند از:
1.    منابع الکترونیکی ناپیوسته : منابعی هستند که روي   CD-ROMیا فلاپی دیسک قابل دسترسی هستند و بر روي یک کامپیوتر منفرد ومجزا مورد استفاده قرار می گیرند. مانند مواد و منابع همراه
2.    منابع شبکه اي : منابع کتابشناختی یا منابع تمام متنی که در روي سرورهاي شبکه اي ذخیره شده و از طریق شبکه سازمان مربوطه قابل دسترسی است.
3.    منابع اینترنتی : منابع کتابشناختی یا منابع تمام متن که با استفاده از یکی  از پروتکل هاي اینترنتی قابل دسترسی هستند.
شیوه های دسترسی به منابع الکترونیکی در کتابخانه ها
1.    منابع ناپیوسته پایگاه هاي اطلاعاتی لوح فشرده نوري
براي تهیه نسخه هاي روزآمد آنها معمولال باید اشتراك سالانه پرداخت.این منابع روي لوح فشرده یا دیسکت و یا شبکه لوحهاي فشرده نوري ، قابل دسترسی هستند. از این قالب بیشتر جهت استفاده از منابع مرجع مثل دایره المعارفها، فرهنگهاي لغت، راهنماها و امثال آن استفاده می شود.
2.    فهرست عمومی پیوسته کتابخانه ها یا مراکز اطلاع رسانی
پایگاه اطلاعاتی از رکوردهاي کتابشناختی، اغلب متعلق به مجموعه کتابخانه اي خاص که امکان جستجو از طریق عنوان موضوع و مؤلف در آن توسط پایانه هاي عمومی وجود دارد.
3.    خدمات جستجوي پیوسته
 که معمولا با پرداخت هزینه می توان از آنها  استفاده کرد. اولین شکل ابزار اطلالاعاتی الکترونیکی که در دهه 1960وارد بازار شد، خدمات جستجو و اطلاع رسانی پیوسته بود که توسطمیزبانانی مثل دایالوگ، بی آر اس فراهم شد. با استفاده از این امکان ،
بانکهاي اطلاعاتی روي سیستم کامپیوتر میزبان نصب شده و بدین وسیله امکان جستجو براي کاربران شخصی یا کتابخانه ارائه می شد.
کاربران با استفاده از ارتباط تعاملی و با استفاده از کامپیوتر و کانالهاي ارتباطی به وسیله سیستم رایانه میزبان جستجو میکردند. بعضی از مشهورترین این خدمات مثل    OCLC First search ،DialogeWeb ، Ovid online and LexisNexis ، می باشد.
4.    منابع اینترنتی رایگان و غیر رایگان
در ارتباط پیوسته جستجوگر از طریق پایانه مربوطه، به واحد پردازش مرکزي رایانه اي دیگر متصل و به صورت محاوره اي رایانه را مورد پرس و جو قرار داده و پاسخ آنی دریافت می کند.
معیارهاي قابل توجه در فراهم آوري منابع الکترونیکی
    جامعه استفاده کننده
    هزینه
    شکل
    محتوا
    سرعت روزآمدسازي
معیار انتخاب بین قالبهاي مختلف منابع الکترونیکی
    ابزارهاي مورد نیاز جهت استفاده
    بسامد استفاده
    امکانات جستجو
    دسترس پذیري
    بایگانی
    ماهیت حوزه موضوعی

 

افزودن دیدگاه جدید:

متن ساده

HTML محدود