پیشینه

در زمان حکومت رضا پهلوی (1320-1304) و چندی پس از آغاز به کار شعبة انجمن پرورش افکار در یزد که مجالس سخنرانی و تبلیغات آن در مسجد امیرچخماق یزد برگزار می­شد و عمدتاً سخنرانان آن مدیران و افراد سازمان­های دولتی بودند، به همّت آیت الله حاج شیخ محمود فرساد و با همراهی غلامرضا مرشد، عبدالحسین آیتی، نخستین انجمن رسمی ادبی یزد در سال 1315ش تشکیل شد و جلسات آن هر دوشنبه شب در منزل آیت­الله فرساد تشکیل می­شد. برخی از اعضای ثابت انجمن ادبی یزد عبارت بودند از:

1- آیت الله حاج شیخ محمود فرساد، 2- حجّت الاسلام حاج سیدعلی­محمّد وزیری، 3- حجّت الاسلام حاج سیدمحمّدرضا امامیان میبدی، 4- خدارحم دینیاریان، 5- غلامرضا مرشد، 6- سیدحسن شکوهی، 7- عبدالحسین آیتی یزدی، 8- سیدعلی افصح­زاده، 9- جلال بقایی نائینی، 10- سهراب خسروی، 11- حجّت الاسلام محمّدعلی عالمی«صمصام»، 12- غلامعلی رئیس فرهمند، 13- محمّدحسین ناصر ترک، 14- عبدالحسین میبدی.

که از آثار نیک این انجمن، به غیر از رشد و تعالی فرهنگ و ادب یزد و پرورش شعرا، چاپ کتاب ارزنده و به­یادماندنی تاریخ یزد، اثر عبدالحسین آیتی بود.

این انجمن تا سال 1327ش در منزل آیت­الله فرساد تشکیل می­شد و از آن سال، جلسات انجمن به خانة سیدحسن شکوهی (تا سال 1333ش) منتقل شد؛ و پس از سال 1342 جلسات به صورت دوره­ای در خانة شاعران و ادبا برگزار می­شد و تا سال 1357 برقرار بود.

انجمن ادبی کتابخانة وزیری

حجّت الاسلام وزیری که خود از اعضای انجمن ادبی یزد، در سال 1349 در اندیشة بنیان انجمنی تازه افتاد و پس از آنکه پیشنهاد تشکیل انجمن از سوی دکتر احمدعلی رجایی بخارایی، استاد ادبیّات دانشگاه فردوسی مشهد و مدیر کلّ امور فرهنگی آستان قدس رسید، حجّت­الاسلام وزیری، مجدّانه به بنیان آن همّت گماشت. تا اینکه در سال 1350ش به ریاست خود او و با حضور دکتر رجایی انجمن ادبی کتابخانه رسماً آغاز به کار کرد. انجمن از ابتدا تا کنون به ریاست آقایان: حجّت الاسلام وزیری (1350 تا اسفند 1355) غلامرضا مرشد (اردیبهشت 1356 تا دی 1367) و محمّدرضا مشکیان (دی 1367 تا کنون) به کار خود ادامه می­دهد و جلسات شعرخوانی و نقد و بررسی اشعار با حضور ادیبان و شاعران یزد (بین 30 تا 50 نفر) در شبهای یکشنبه در محلّ کتابخانه وزیری تشکیل می­شود و نقش شایسته­ای در شکوفایی شعر و ادب یزد داشته است.

از فعّالیّت­های جانبی این انجمن، چاپ 12 شماره فصلنامه (از زمستان 1367 تا سال 1370) و چاپ کتابی با عنوان «منتخبی از دیوان قضایی یزدی» به همّت سید ضیاء قریشی در سال 1366 و همگامی در چاپ دیگر انتشارات کتابخانه است.

دیگر فعّالیّت انجمن، برپایی جلسات ویژة نکوداشت شعرای درگذشتة انجمن و دیدار با شعرای نامی مهمان در یزد از جمله آقایان: دکتر قاسم رسا، دکتر سیدحسین خدیوجم، احمد گلچین­ معانی، علی باقرزاده «بقاء»، محمّد قهرمان، جلال بقائی نائینی، احمد کمال­پور، دکتر احمدعلی رجایی، ذبیح­الله صاحب­کار، دکتر غلامحسین یوسفی و دیگران بود.

استاد احمد گلچین­معانی، خاطرة یکی از این دیدارها را چنین بازگو کرده است:

بـا مـن به سـوی انجمـن شـاعران یـزد

یـعـنی بـه درک محـضـر اهـل صفـا بـیـا

گلچین ز خاطرات خوش آورد یاد و گفت:

بـا مـن بـه یــزد، بـار دگـر ای بـقـا بـیـا


رؤسا و دبیران انجمن از آغاز تا کنون:

1- حجّت الاسلام و المسلمین حاج سیدعلی­محمّد وزیری یزدی

ایشان از سال 1349 که انجمن ادبی کتابخانه را تشکیل داد، تا اسفند 1355 به ادارة انجمن پرداخت.

2- غلامرضا مرشد

مرشد، فرزند محمّدحسین به سال 1276ش در یزد به دنیا آمد. تحصیلات مقدّماتی شامل صرف و نحو عربی و فقه و اصول را در حوزة علمیّة یزد گذراند. سپس برای یادگیری زبان فرانسه و ترکی و علم هیپنوتیزم به مشهد رفت و پس از آموزش این علوم به یزد بازگشت و تا پایان عمر به کار کشاورزی و بازرگانی مشغول شد. وی چندی ریاست اتاق بازرگانی و شورای مشورتی آموزش و پرورش یزد را به عهده گرفت و سرانجام در 22 دی 1367 درگذشت. ریاست انجمن از اردیبهشت 1356 تا دی 1367 به عهده وی بود.

3- محمّدرضا مشکیان

مشکیان، فرزند محمّد به سال 1301ش در یزد به دنیا آمد. پس از فراگیری قرآن و دیوان حافظ در مکتب­خانه، دورة ابتدایی تا سیکل اوّل متوسّطه را در یزد گذراند، سپس برای طیّ مدارج تحصیلی به دبیرستان سن­ لویی و مروی تهران رفت. و در سال 1319 دیپلم گرفت و بی­درنگ در رشتة حقوق دانشگاه تهران به تحصیل ادامه داد تا اینکه پس از یک سال با تغییر رشته، راهی رشتة فلسفه شد. چندسالی در شرکت نفت مشغول بود تا اینکه به استخدام آموزش و پرورش درآمد و در شهرهای خرّم آباد، سنندج و تهران تدریس کرد و به یزد بازگشت و معاونت ادارة فرهنگ یزد و سپس ریاست دبیرستان ایرانشهر را عهده­دار شد. وی همکاری در تأسیس مرکز یزدشناسی داشت و در مشاغلی چون مدیر بنیاد یزد، عضو انجمن آثار و مفاخر فرهنگی استان یزد به فعّالیّت پرداخت. وی از دی 1367 تاکنون ریاست انجمن ادبی کتابخانه را بر عهده دارد.

4- دکتر سیدضیاء قریشی

قریشی، فرزند میرزا سیدحسین به سال 1299ش در یزد به دنیا آمد. تحصیل در دبستان و دبیرستان را در یزد گذراند. آن گاه راهی تهران شد تا رشتة دامپزشکی را فرا بگیرد، در سال 1321ش به استخدام ادارة دامپزشکی یزد درآمد و تا سال 1358ش بر این کار بود. قریشی طبعی روان داشت و اشعار خود را با تخلّص «ضیاء» می­سرود. و در 10/8/1370 درگذشت. وی از سال 1349 تا آبان 1370 دبیر انجمن ادبی بود.

5- حسین ملک­ زاده

ملک­زاده، فرزند مهدی، به سال 1322ش در یزد پا به دنیا گذاشت. وی پس از پشت سرنهادن تحصیلات مقدّماتی در یزد، برای فراگیری زبان و ادبیّات فارسی راهی دانشگاه ابوریحان تهران شد و موفّق به اخذ مدرک کارشناسی گردید وی که بیشتر تمایل به غزل سرایی دارد. اشعار خود را با تخلّص «ملک» می­گوید. ملک­زاده از آبان 1370 تاکنون دبیر انجمن ادبی کتابخانه است.

برگرفته از کتاب گنج کویر: نوشته حسین مسرت

افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود