شاید کمی عجیب به نظر برسد، اما بر اساس مستندات تاریخی، روزگاری یک مستشار آمریکایی خزانهدار کل کشور ایران بوده است. مورگان شوستر در سال 1911 م مطابق با 1329 ق به استخدام دولت ایران درآمد تا وضعیت مالی کشور را ساماندهی کند. یکی از نقشهای مهم وی در اداره امور مالی کشور، تأثیر و توصیهاش برای واگذاری بخشی از امور مخابراتی ایران به یک مستشار انگلیسیست. زیرا وی همواره مورد شماتت و اعتراض سفیر روس و انگیس بود که زمانی در بخشهایی از ایران یکهتازی میکردند، و اینک دریافت هر امتیازی منوط به نظر و تأیید مستشار آمریکایی شده بود.
در اسفند ماه 1403 یک مجموعة هفت برگی از اسناد مربوط به دورة قاجاریه و اوایل حکومت پهلوی توسط خانم شیرین سمندرعلی به مرکز اسناد آستان قدس اهدا شد. شش برگ از این اسناد مربوط به قراردادهای میان دولت ایران با شرکت تلگراف هندواروپایی، مبنی بر استخدام مستر ژرژ نیو انگلیسی برای برقراری ارتباط مخابراتی در مناطقی از ایران است. این قراردادها با پیشنهاد و نظارت شوستر، خزانهدار کل ایران صورت گرفته است. و وی به عنوان نمایندة تامالاختیار دولت ایران، یکی از طرفین قرارداد محسوب میشود.
دو برگ از اسناد، سواد قراردادهاییست که میزان تعهدات ژرژ نیو، و مقدار اعتبار اختصاصی جهت تأمین تجهیزات فنی، و حقوق و دستمزد وی و دستیارانش را مشخص کرده است. قرارداد اول در سال 1911م مصادف با 1329 ق. با یازده بند، و دومین نسخة این معاهده در سال 1914 م. مصادف با 1332 ق. با یک بند اضافه درباره زمان مرخصی ژرژنیو در دفتر وزارت امور خارجه به انعقاد رسیده است.
چهار برگ دیگر از اسناد، به تاریخ 1335 ق، درخواست ادارة تلگراف هندواروپا، خطاب به وزیر پست و تلگراف ایران برای افزایش اعتبار عملیات مخابراتیست، ، این نامة مفصل به ضمیمة صورت حسابی دقیق از ریز هزینهها، و مبلغ پیشنهادی برای دریافتی آینده. تنظیم شده است.
فصلنامه،پژوهشنامه مطالعات آرشیوی
فصلنامه ای است علمی–تخصصی درحوزه اسناد مکتوب وشفاهی که قصد دارد پژوهش هایی را باتکیه براسناد موجود در آستان قدس و سایر مراکز آرشیوی منتشرکند.